საქონლით საგარეო ვაჭრობის
სტატისტიკის წარმოების მოკლე
მეთოდოლოგია და პრაქტიკა

საგარეო ვაჭრობის სტატისტიკის მონაცემთა ფორმირება ხორციელდება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სტატისტიკის განყოფილების რეკომენდაციების გათვალისწინებით შემუშავებული მეთოდოლოგიის შესაბამისად:

• „საქონლით საერთაშორისო ვაჭრობის სტატისტიკა, კონცეფციები და განსაზღვრებები, 2010 წ." (გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, ნიუ იორკი, 2011 წ.)
• „საქონლით საერთაშორისო ვაჭრობის სტატისტიკა: სახელმძღვანელო შემდგენელთათვის" (გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, ნიუ იორკი, 2013 წ.)

პარტნიორი ქვეყნის დადგენის კრიტერიუმებია: იმპორტის დროს — საქონლის გამომგზავნი ქვეყანა; ექსპორტის დროს — საბოლოო დანიშნულების ქვეყანა.

საგარეო სავაჭრო ოპერაციების შესახებ ინფორმაციის ძირითად წყაროს წარმოადგენს სატვირთო-საბაჟო დეკლარაციების მონაცემთა ბაზა, რომელსაც სტატისტიკის ეროვნული სამსახური ყოველთვიურად იღებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურიდან.

ბუნებრივი აირისა და ელექტროენერგიის ექსპორტ-იმპორტის შესახებ ინფორმაციის ძირითად წყაროებს წარმოადგენს:

• შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანია"
• სს „საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია"
• სს „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა"
• სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციული ოპერატორი"

საქონლის ექსპორტ-იმპორტის აღრიცხვისათვის გამოიყენება „საგარეო ეკონომიკური საქმიანობის სასაქონლო ნომენკლატურა" (სეს სნ HS2022), რომელიც აგებულია საქონლის აღწერისა და კოდირების ჰარმონიზებული სისტემის ბაზაზე. ინფორმაცია დეტალიზებულია ქვეყნების, საქონლის (HS, BEC, SITC) და ტრანსპორტირების სახეობების ჭრილში.

საქსტატი შემოსავლების სამსახურიდან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე ახორციელებს:

• სატვირთო-საბაჟო დეკლარაციების მონაცემთა ბაზის კონტროლს ძირითადი ინფორმაციული ველების მიხედვით — საქონლის კოდი, ფასი, წონა, დამატებითი ზომის ერთეული, გამგზავნი/მიმღები ქვეყნის კოდი.
• ძირითადი საქონლის მიხედვით ზღვრული ფასის კონტროლს და შესაბამისად, რაოდენობის, ღირებულების ან დამატებითი ზომის ერთეულის კორექტირებას.
• იმ საქონლის ამოღებას შემოსავლების სამსახურის მონაცემთა ბაზიდან, რომელიც არ განეკუთვნება საქონლით საგარეო ვაჭრობას:

  • მიმოქცევაში მყოფი ფასიანი ქაღალდები, ბანკნოტები და მონეტები;
  • დროებით შემოტანილი და გატანილი საქონელი;
  • დიპლომატიური და სხვა სახის ტვირთები, რომლებიც საერთაშორისო მეთოდოლოგიის თანახმად, არ შედის საქონლით საგარეო ვაჭრობაში.

მონაცემები მუშავდება და ქვეყნდება ყოველთვიური პერიოდულობით.