პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების (FDI) გაანგარიშების მოკლე მეთოდოლოგია და პრაქტიკა საქართველოში
განმარტება, საერთაშორისო სტანდარტები
უცხოური ინვესტიციები იყოფა სამ კატეგორიად: პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები (FDI), პორტფელის ინვესტიციები და სხვა ინვესტიციები.
პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი ფინანსური ინსტრუმენტის — საგადასახდელო ბალანსის მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს. მისი გაანგარიშება საქართველოში ხორციელდება:
- 1997 წლიდან — „საგადასახდელო ბალანსის სახელმძღვანელო" (სსფ, ვაშინგტონი, აშშ, 1993წ., მეხუთე გამოცემა)
- 2009 წლიდან — „საგადასახდელო ბალანსისა და საერთაშორისო საინვესტიციო პოზიციის სახელმძღვანელო" (სსფ, ვაშინგტონი, აშშ, 2008წ., მეექვსე გამოცემა)
📌
გარდა BPM6-ისა გამოიყენება „პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების სტანდარტული განსაზღვრება" (OECD BD4) (პარიზი, 2008წ., მეოთხე გამოცემა) და სსფ-ის „კოორდინირებული პირდაპირი ინვესტიციების გამოკვლევის სახელმძღვანელო" (2008წ. დეკემბერი).
💡
FDI საერთაშორისო საინვესტიციო საქმიანობის კატეგორიაა, რომელიც გულისხმობს ერთი ქვეყნის რეზიდენტის მიერ სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე განლაგებულ საწარმოში წილის ფლობას და ამ საწარმოსთან დაკავშირებულ სხვადასხვა ეკონომიკური ხასიათის ოპერაციების წარმოებას. პირდაპირი ინვესტიციები მოიცავს არა მხოლოდ კაპიტალის ჩადების საწყის ოპერაციას, არამედ ყოველ შემდგომ ოპერაციას პირდაპირ ინვესტორსა და პირდაპირი ინვესტირების საწარმოს შორის.
პირდაპირია ინვესტორი, რომელიც ფლობს საწარმოს აქციების არანაკლებ 10 პროცენტს ან ასეთი მონაწილეობის ექვივალენტს. პირდაპირი ინვესტორის როლში შეიძლება გამოვიდნენ ფიზიკური პირები, კორპორირებული ან არაკორპორირებული კერძო და სახელმწიფო ორგანიზაციები.